ყოველ წელს, 1-ელ აგვისტოს საღამოს 5 საათზე ვარშავაში განგაშის სირენების ხმა დასჭექავს და მთელი ქალაქი ერთი წუთით მდუმარებას მიეცემა. ეს წმინდად ქცეული რიტუალი „W-საათის“ სახელითაა ცნობილი.
1944 წლის 1-ელ აგვისტოს სწორედ ამ წუთს პოლონეთის „არმია კრაიოვამ“ გერმანელ ოკუპანტთა წინააღმდეგ აჯანყება წამოიწყო. უთანასწორო და სისხლისმღვრელმა ბრძოლამ 63 დღეს გასტანა და პოლონეთის დედაქალაქი ნაცარტუტად აქცია.
თავდაპირველი ჩანაფიქრით, აჯანყებას სულ რამდენიმე დღე უნდა გაგრძელებულიყო: ვარშაველებს სურდათ, დედაქალაქი საკუთარი ძალებით გაეთავისუფლებინათ, სანამ მათ საბჭოთა წითელი არმია მიეშველებოდა…
თუმცა წითელი არმია ქალაქის მისადგომებთან შეჩერდა. უთანასწორო ბრძოლაში პირისპირ დარჩენილმა, მცირედ შეიარაღებულმა „არმია კრაიოვამ“ მარტომ იტვირთა მტრის მძვინვარება. მათ უპირისპირდებოდნენ გერმანელთა დამატებითი ძალები, მათ შორის SS-ის სადამსჯელო რაზმები, რომლებმაც ვოლას რაიონში მშვიდობიანი მოსახლეობის მასობრივი ხოცვა-ჟლეტა მოაწყვეს. დიდი ბრიტანეთიდან, დევნილი პოლონური ესკადრილიებისა და მოგვიანებით ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ საჰაერო გზით გამოგზავნილი დახმარება ძალიან გვიანი და ფუჭი გამოდგა. ტრაგიკული აღმოჩნდა აჯანყების დასასრულიც.
1944 წლის 2 ოქტომბერს „არმია კრაიოვამ“ კაპიტულაცია გამოაცხადა. ბრძოლის ველზე დაახლოებით 16 000 მებრძოლი დაეცა, ხოლო 200 000-მდე მშვიდობიანი მცხოვრები დაიღუპა.
შურისძიებით დაბრმავებულმა ჰიტლერმა ვარშავის პირწმინდად განადგურება ბრძანა. გერმანელთა შემმუსვრელი რაზმები თვეების განმავლობაში, კვარტალ-კვარტალ მიწასთან ასწორებდნენ რაც ქალაქისგან ჯერ კიდევ დარჩენილიყო. 1945 წლის იანვრისთვის ვარშავის შენობა-ნაგებობების 85 პროცენტი სრულად განადგურებულიყო.
კომუნისტური მმართველობის განმავლობაში აჯანყების ამბავს მიზანმიმართულად ჩქმალავდნენ. მხოლოდ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ გახდა შესაძლებელი გმირული სულისკვეთებისთვის სათანადო პატივის მიგება. 2004 წელს ვარშავის აჯანყების მუზეუმი გაიხსნა, ხოლო 2009 წლიდან 1-ელი აგვისტო ოფიციალურ სახელმწიფო უქმე დღედ გამოცხადდა.
წყარო: „ევროპის მოამბე.“
მსგავსი სტატიები
- 52
15 ივნისის ღამეს რუსეთმა უკრაინის წინააღმდეგ ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური საჰაერო იერიში მიიტანა, რის შედეგადაც მძიმედ დაზიანდა სამოქალაქო ინფრასტრუქტურა და მსოფლიო მნიშვნელობის კულტურული ძეგლები, მათ შორის, კიევ-პეჩერის ლავრა, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი. კიევსა და ხარკოვში დაიღუპა სულ მცირე 9 ადამიანი. დარტყმების მთავარი სამიზნე დედაქალაქი და ქვეყნის სხვა რეგიონები იყო.… - 51
ჩემო ძვირფასო თანამემამულეებო, დადგა გადამწყვეტი მომენტი. დახმარება, რომელსაც ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი ირანის მამაც ხალხს დაჰპირდა, უკვე მოვიდა. ეს ჰუმანიტარული ჩარევაა; მისი სამიზნე ისლამური რესპუბლიკა, მისი რეპრესიების აპარატი და მისი მკვლელობის მანქანაა და არა ირანი და მისი ხალხი. მაგრამ, ამ დახმარების მიუხედავად, საბოლოო გამარჯვება მაინც ჩვენ უნდა მოვიპოვოთ. სწორედ ჩვენ,… - 51
დღეს პოლონეთში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური და სახელმწიფო დღესასწაული, სამი მეფის დღე (Trzech Króli), აღინიშნება, რომელსაც კათოლიკური ეკლესია ეპიფანიას, ანუ უფლის გამოცხადებას უწოდებს. ეს დღე იმ ბიბლიურ ეპიზოდს უკავშირდება, როდესაც ბეთლემში შობილ იესო ქრისტეს სამი მოგვი -კასპარი, მელქიორი და ბალთაზარი ეწვია და მას, როგორც მეფეს, ღმერთსა და ადამიანს, სიმბოლური საჩუქრები: ოქრო,… - 51
ისტორია გვასწავლის, რომ სწორედ რთულ დროში მეგობრობა, მორალური სიმტკიცე და ტერორისა და ძალადობის მიმართ მკაფიო პოზიცია, არის ის ღირებულებები, რაც ხალხებს შორის კავშირებს განამტკიცებს - მეგობრობა, რომელიც ქართველ და ებრაელ ხალხებს შორის არსებობს და დაფუძნებულია ურთიერთპატივისცემასა და საერთო ღირებულებებზე, დღესაც, განსაკუთრებით რთულ დროშიც უნდა გამოვლინდეს,- ამის შესახებ საქართველოში ისრაელის საელჩოს მიერ… - 50აშშ-ს სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო აცხადებს, რომ ინდოეთმა და პაკისტანმა მიაღწიეს შეთანხმებას დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტასა და ნეიტრალურ ადგილას საკითხთა ფართო სპექტრზე მოლაპარაკებების დაწყების შესახებ. რუბიოს თქმით, ის და ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი ბოლო 48 საათის განმავლობაში ესაუბრებოდნენ ინდოეთისა და პაკისტანის მაღალი რანგის ოფიციალურ პირებს, მათ შორის პრემიერ-მინისტრებს, ნარენდრა მოდის და…